​​​​​​​2020 is bijna ten einde: een jaar gepaard met mooie mijlpalen en uitdagingen. Ruim 320 personen, vanuit 100 partijen, hebben hard gewerkt om de Zeeuwse RES vooruit te brengen. En de resultaten mogen er wezen!

Van strategie naar uitvoering

Voor het Zeeuws Energieakkoord (ZEA) is het jaar 2020 een echt transitiejaar geweest: een transitie van strategie naar uitvoering.  Meer dan 100 partijen hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van de RES. Na 3 jaar hard werken is de RES 1.0 in 2020 opgeleverd, gepubliceerd én vastgesteld. Een hele prestatie en tevens pas het begin. Want nu staan we aan de lat voor de uitvoering van de opgestelde plannen. Het RES Uitvoeringsplan, dat nu in ontwikkeling is, zal structuur bieden aan de gestelde prioriteiten en maakt inzichtelijk welke partijen bij welke initiatieven betrokken zijn. Wettelijk gezien zijn de Provincie Zeeland, de 13 Zeeuwse gemeenten en het waterschap Scheldestromen verantwoordelijk voor de uitvoering van de RES. Daarbij zijn Impuls Zeeland en netwerkbedrijf Enduris de vaste partners van het ZEA. Tevens spelen alle Zeeuwse bedrijven en inwoners een cruciale rol: de energietransitie is van ons allemaal en alleen samen kunnen we deze uitdaging klaren. Het RES stakeholderevent van 29 oktober vormde het startsein voor de uitvoeringsfase.

Bewustwording

De energietransitie is van ons allemaal. Iedereen kan zijn steentje bijdragen en alle steentjes helpen. De Zeeuwse overheden, bedrijven en inwoners zijn zich hier van bewust. Dat we in Zeeland een gezamenlijk plan hebben (RES 1.0) om het Klimaatakkoord regionaal handen en voeten te geven en wat deze plannen zijn, daar valt nog veel te winnen. Om deze reden heeft afgelopen zomer een RES campagne middels social media plaatsgevonden waarbij de RES partners, bedrijven en inwoners gevraagd werden om “Parijs op z’n Zeeuws” te steunen. Meer dan 124.000 Zeeuwen hebben we hiermee kunnen bereiken! En dan is er nog de Kinder-RES: in samenwerking met kinderen is één tekening ontwikkeld die de RES op eenvoudige wijze uitlegt. De Kinder-RES is ook Minister Wiebes van Economische Zaken niet ontgaan, tijdens een debat in de Tweede Kamer gaf hij aan dat hij  “een Kinder-RES een hartverwarmend idee” vindt. De Kinder-RES is meteen toegepast in gastlessen energietransitie op Zeeuwse basisscholen, georganiseerd door de Zeeuwse Natuur en Milieu Educatie centra. Tevens mochten kinderen ideeën aandragen waar nog niet aan gedacht was. Het gouden idee kwam van de Johan Louis de Jonge (Radar Jenaplanschool) in Zierikzee: een hamsterrad waar leerlingen hun energie in kwijt kunnen en die ook direct energie opwekt. Momenteel wordt gekeken hoe dit rad ook echt te realiseren is.

Zeeuwse sectortafels

De Zeeuwse sectortafels hebben tevens enorme stappen gemaakt. Vanuit de tafel Gebouwde Omgeving is een regionale samenwerking voor de Transitievisie Warmte (TVW) gestart: een wijk- en buurtgerichte aanpak om in 2050 energieneutraal te zijn. Gemeenten, netbeheerders, wooncorporaties, belangenondernemingen, burgers en maatschappelijke partners zijn hierbij betrokken. Tevens wordt vanuit het Zeeuws Energieakkoord hard ingezet op energiebesparing. Immers, wat we niet gebruiken hoeven we ook niet op te wekken! Vanuit de (lokale) overheden zijn in 2020 de eerste subsidies aangevraagd/ vrijgekomen zoals de RRE (Regeling Reductie Energieverbruik), de Energiebespaarlening én een subsidie ter verduurzaming van klein maatschappelijk vastgoed. Tezamen goed voor ruim 5,7 miljoen euro subsidie. Meer dan 150 personen, uit een grote variatie aan organisaties, zijn nauw betrokken bij de tafel Gebouwde Omgeving.

Binnen de sectortafel Elektriciteit werken bijna 50 personen intensief samen. Er gebeurt veel achter de schermen. Op basis van de cijfers van oktober jl. zien we dat het opgesteld vermogen voor grootschalige duurzame energie-opwek met zon en wind is gestegen van 710 MW naar 785 MW. Hiermee liggen we in 2020 mooi op schema met: het jaarlijkse RES doel van 90 MW per jaar.  Ook de kleinschaligere installaties (o.a. particulieren) met zonnepanelen timmeren aan de weg. Intussen hebben 1 op de 6 Zeeuwse huishoudens zonnepanelen op het dak. Daarmee behoort Zeeland tot de koplopers in Nederland. Specifiek op Schouwen-Duiveland en Tholen is het aantal zonnepanelen en windmolens zo fors toegenomen dat het regionale stroomnet bijna vol zit. Hier wordt momenteel meer elektriciteit geproduceerd dan dat er verbruikt wordt. Door deze “groeipijn” zal het net hier de komende tijd grotendeels op slot gaan. Er wordt door Enduris en TenneT gewerkt aan een definitieve oplossing. Die zal naar verwachting in 2025 klaar zijn. In de rest van Zeeland is er nog wel ruimte voor duurzame energie-opwek.

Ook de sectortafel Mobiliteit heeft mooie mijlpalen te vieren. Dit jaar hebben ruim 110 personen hard gewerkt aan deze sectortafel. De basis voor de laadinfrastructuur (de laadpalenkaart) is gelegd en tevens zijn de eerste laadpalen in de Spuikom Vlissingen gerealiseerd. De ontwikkeling van elektrische deelauto’s heeft vorm gekregen waarbij de eerste 9 deelauto’s een feit zijn. Tevens zijn er twee subsidieregelingen uitgerold: de extra subsidie voor Zeeuwse kopers van een EV-personenauto én een subsidie voor Zeeuwse ondernemers die hun fossiele busje omruilen voor een EV-variant. Als kers op de taart heeft een studie van autojournalist Horlings aangetoond dat de totale gebruikskosten van een elektrische bus al lager liggen dan die van de dieselversie.

Bewogen jaar

2020 heeft, met de gevolgen van het Corona-virus, tevens voor grote uitdagingen gezorgd. Ook in de energiesector hebben ondernemers en bedrijven klappen op moeten vangen en heeft het samenwerken een uitdagende dimensie erbij gekregen. Daarbij is de urgentie voor het uitvoeren van het Klimaatakkoord meer naar de achtergrond gezakt. Desalniettemin is het goed de successen van 2020 te vieren en ons op te laden om in 2021 de RES verder vooruit te brengen. En dit doen we samen, met de Zeeuwse overheden, bedrijfsleven, inwoners, met jou. Tot in het nieuwe jaar!